روایتگری جهانی از زخمهای ملی؛ فرصتی راهبردی پیش روی دیپلماسی فرهنگی ایران
معاون مرکز بررسیهای راهبردی روابط فرهنگی در یادداشتی، به اهمیت جلوه دادن بقایای مادی جنگ به عنوان منظر فرهنگی زنده پرداخته است و تاکید می کند نادیده گرفتن این لایۀ معنایی در فرآیند بازسازی پساجنگ، خطایی راهبردی است.
به گزارش مرکز بررسیهای راهبردی روابط فرهنگی، دکتر حمید عابدی معاون مرکز در یادداشتی با عنوان «روایتگری جهانی از زخمهای ملی؛ فرصتی راهبردی پیش روی دیپلماسی فرهنگی ایران» به این موضوع پرداخته است.
در بخش نخست این یادداشت آمده است: بیش از یک ماه از آغاز عملیات نظامی ائتلاف آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران میگذرد. نبردی نامتقارن که دامنۀ آن از اهداف نظامی به بافت زندگی روزمرۀ شهروندان ایرانی سرایت کرد و بناهای مسکونی، تاریخی، مذهبی و عمومی را نیز در بر گرفت.
این یادداشت با طراحی یک پرسش کاربردی بر توجه به بقایای مادی این جنگ تاکید کرده و یادآور شده است: اما یک پرسش راهبردی وجود دارد که پاسخ به آن نباید در شتابِ بازسازی گم شود: آیا بقایای مادی این جنگ (همین ترکشها، آهنهای گرهخورده، دفترها و کتابهای خونآلود و لباسهای کودکان و...) میتوانند پیش از آنکه در فرآیند بازسازی محو شوند، به ابزاری در خدمت روایتسازی بینالمللی ایران تبدیل شوند؟ آنها به یک «منظر فرهنگی زنده» دگردیسی یافتهاند که حامل روایت حقانیت، تابآوری و شهامت یک ملت است. نادیده گرفتن این لایۀ معنایی در فرآیند بازسازی پساجنگ، خطایی راهبردی استاین ظرفیتِ تمدنی دارای یک پنجرۀ فرصتِ زمانیِ بسیار محدود است؛ چرا که با سرعت گرفتن ماشین بازسازی، این اسناد مادی برای همیشه از دسترس خارج خواهند شد و فرصت دیپلماسی حافظه از دست خواهد رفت.
نقش پررنگ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی در نگاهداشت دیپلماسی حافظه بخش دیگری از یادداشت است که یادآوری می کند: در این میان، سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، بهعنوان متولی و مرجع دیپلماسی فرهنگی جمهوری اسلامی ایران، با در اختیار داشتن شبکۀ گستردۀ رایزنیهای فرهنگی و نمایندگیهای خود در اقصا نقاط جهان، نقشی محوری و بیبدیل بر عهده دارد.
یادداشت حاضر همچنین پیشنهادهایی برای دستگاه دیپلماسی فرهنگی ارائه کرده است که برخی از آنها عبارتند از: رایزنیهای فرهنگی با شبکهسازی میان موزههای بینالمللی، دانشگاههای معتبر، اندیشکدهها و نخبگان کشورهای میزبان، میتوانند «دیپلماسی حافظه» و «روایتِ تابآوری» ملت ایران را راهبری کنند و به «راویان بیواسطۀ حقانیت ایران» تبدیل شوند که اسناد انکارناپذیر تجاوز و مقاومت ملت شریف ایران را با زبانی هنرمندانه و جهانی به افکار عمومی کشور مقصد عرضه میدارند. اشیاء بیجان آمادهاند تا رساترین سفیران ما باشند؛ مشروط بر آنکه پیش از مدفون شدن در زیر آوار بازسازی، آنها را دریابیم.
متن کامل یادداشت را اینجا بخوانید.
