برند ملی؛ دارایی راهبردی و قلب تپنده توسعه کشور
یک استاد دانشگاه بر این باور است، «برند ملی» در ادبیات علمی با مفاهیمی چون تصویر ملی، پرستیژ ملی، برند کشور و برند ملت همپوشانی دارد.
به گزارش مرکز بررسیهای راهبردی روابط فرهنگی، دکتر عبدالکریم خیامی، عضو هیئت علمی و استاد دانشگاه امام صادق(ع) در دومین نشست تخصصی «هفته پژوهش و برند ملی» که با عنوان «ارتباطات، رسانه و ویژند ملی» که از سوی اندیشکده مطالعات راهبردی برندسازی ملی ایران با مشارکت دانشگاه امام صادق(ع) برگزار شد، با تأکید بر نقش بنیادین برند ملی در توسعه کشور، آن را یک دارایی راهبردی و حیاتی دانست و گفت: برند ملی صرفاً یک مفهوم تزئینی یا تبلیغاتی نیست، بلکه در متن و بطن توسعه اقتصادی، سیاسی، اجتماعی و فرهنگی کشور حضور دارد.
دکتر خیامی در این نشست، به تبیین مفهوم «برند» و «تصویر ملی» پرداخت و اظهار کرد: برند یک سازه مفهومی ترکیبی است که همزمان از شناخت، احساس، نگرش و هیجان شکل میگیرد و انتقال صرف داده و اطلاعات، بدون توجه به ابعاد احساسی و نگرشی، منجر به برندسازی ناقص خواهد شد.
وی با اشاره به ادبیات علمی حوزه برند در ایران تصریح کرد: در مقایسه با سالهای گذشته، بهویژه از میانه دهه ۱۳۹۰، ادبیات پژوهشی، کتابها و مقالات علمی در حوزه برند ملی رشد قابل توجهی داشته و این موضوع جای خوشبختی دارد.
این استاد دانشگاه با بیان اینکه «برند ملی» در ادبیات علمی با مفاهیمی چون تصویر ملی، پرستیژ ملی، برند کشور و برند ملت همپوشانی دارد، افزود: اگرچه این مفاهیم تفاوتهای ظریفی با یکدیگر دارند، اما همگی در تحلیل تصویر و جایگاه یک کشور در ذهن افکار عمومی جهانی قابل استفاده هستند.
خیامی «ملی» بودن برند را مفهومی گسترده دانست و گفت: تاریخ، فرهنگ، زبان، سبک زندگی، غذا، پوشاک و رسانهها همگی اجزای برند ملی هستند و غفلت از این مؤلفهها یکی از ضعفهای اساسی در تولید تصویر ملی جمهوری اسلامی ایران بوده است.
وی با تأکید بر اینکه برند ملی بخشی جداییناپذیر از برنامهریزی توسعه است، خاطرنشان کرد: اگر برنامههای توسعه کشور، شرکتهای بزرگ، صنایع، بازار سرمایه، صادرات و حتی مدیریت گمرک بدون توجه به برند ملی تدوین شوند، توسعهای ناقص، نامتوازن و حتی کاریکاتوری شکل خواهد گرفت.
عضو هیئت علمی دانشگاه امام صادق(ع) با اشاره به وضعیت تصویر ایران در افکار عمومی جهانی گفت: ایران از جمله کشورهای شناختهشده جهان است، اما متأسفانه تصویر آن در بسیاری از سنجشهای بینالمللی، تصویر مطلوبی نیست و این یک پارادوکس جدی در برند ملی کشور به شمار میرود.
وی نقش رسانهها را در فرآیند برندسازی ملی بسیار کلیدی دانست و توضیح داد: رسانهها از طریق بازنمایی حرفهای و مستمر، میتوانند تصویر یک کشور را به انگاره و سپس به کلیشه تبدیل کنند؛ کلیشهای که میتواند مثبت یا منفی باشد و اثر عمیقی بر ادراک جهانی از یک ملت بگذارد.
دکتر خیامی در پایان با اشاره به پژوهشها و پایاننامههای متعدد انجامشده درباره بازنمایی ایران در رسانههای خارجی و شبکههای اجتماعی، از وجود چند آسیب مشترک در تصویرسازی بیرونی از ایران خبر داد و تأکید کرد: شناسایی این آسیبها و ارائه راهکارهای عملی، ضرورتی انکارناپذیر برای بهبود برند ملی کشور است.
