بازنمایی تصویر ایران در افکار بینالمللی
نشست تخصصی «تصویر ایران در افکار عمومی بینالمللی» در ادامه سلسلهبرنامههای علمی «هفتۀ پژوهشی برند ملی ایران» در دانشکدۀ مطالعات جهان دانشگاه تهران برگزار شد.
به گزارش مرکز بررسیهای راهبردی روابط فرهنگی، نشست تخصصی «تصویر ایران در افکار عمومی بینالمللی» در ادامه سلسلهبرنامههای علمی «هفتۀ پژوهشی برند ملی ایران» با همکاری اندیشکدۀ مطالعات راهبردی برندسازی ملی ایران و با حمایت سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی و بنیاد ایرانشناسی در روز سهشنبه ۲۵ آذرماه در دانشکدۀ مطالعات جهان دانشگاه تهران برگزار شد.
در این نشست، دکتر زینب رستگارپناه (سرپرست اداره کل امور زنان و خانواده خارج از کشور سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی) به تبیین تصویر جهانی از نقش و دستاوردهای زن ایرانی پرداخت.
او با بیان اینکه تصویر رسانهها و افکار عمومی کشورهای غربی از زن ایرانی، به میزان زیادی متأثر از گفتمان رقیب است، گفت در ارائه الگوی سوم مبتنی بر زن مسلمان فعال در جامعه به مخاطب بیرونی، کمکاری و تغافل شده است.
رستگارپناه، تبیین و ارائه دقیق چهره زنان و دختران قهرمان حوزه ورزشی و یا بانوان برگزیده علمی را موجب تشویق و ترغیب زنان و دختران مسلمان و بهخصوص جوامع شیعی کشورهای همسایه دانست که به الگوی سوم زن که در قیاس با الگوی زن غربی و همچنین الگوی زن سنتی، شکل گرفته، متمایل شوند و نگاه دیگری به زنان ایرانی داشته باشند. به همین دلیل، کشورهای اسلامی، ظرفیت بیشتری برای پذیرش تصویر زن ایرانی دارند.
دکتر ابراهیم محسنی (عضو هیئت علمی دانشکده مطالعات جهان دانشگاه تهران) سخنران دیگر در این نشست بود که به بررسی تصویر ایران در افکار عمومی جامعه آمریکا بر مبنای نظرسنجیهای معتبر مؤسساتی مانند گالوپ، ایپسوس و اکونومیست پرداخت.
او با نمایش روندهایی که نشانگر تثبیت تصویر منفی از ایران در جامعه آمریکا بود، بیان کرد که موضوع مقابله با جمهوری اسلامی و سیاست مهار ایران از معدود مسائلی است که اجماع دوحزبی بالایی در ساختار سیاست آمریکا دارد.
به گفته این استاد دانشگاه، جامعه آمریکا اولاً به دلیل خاطره تجربه اشغال سفارت آمریکا و ثانیاً به دلیل فضاسازی پیرامون ماهیت تهدیدانگارانه از برنامه هستهای ایران که به تشدید ایرانهراسی انجامیده، نگرش مثبتی به ایران ندارد و حتی تجربه توافق برجام نیز تنها به میزان اندکی، نگرش آمریکاییان به ایران را ارتقا داده، ولی به طور کلی نگرش حدود ۸۰% جامعه آمریکا به ایران، منفی بوده است.
دکتر محسنی با تاکید بر این نکته که اسلامهراسی کاتالیزوری است که نگرش منفی به ایران را استحکام بخشیده، توضیح داد که ممانعتهای دستگاههای داخلی از ورود گردشگران آمریکایی ازجمله سیاستهایی است که مانع بهبود تصویر ایران در جامعه آمریکاست، زیرا ورود گردشگران و افزایش مراودات بین ملتها میتواند به مرور، مردم آمریکا را با واقعیت جامعه ایران آشناتر ساخته و چهره دیگری، فراتر از برساخت رسانههای غربی، برای آمریکاییها نمایان سازد.
دکتر رضا جهانبازی (مدیر مرکز پژوهشهای راهبردی بنیان) نیز در این نشست به ارائه تصویر کاربران کشورهای عربی در دو شبکه اجتماعی توییتر و فیسبوک از ایران از شهریور ۱۴۰۲ (پیش از آغاز جنگ غزه) تا تیر ۱۴۰۴ (پس از آتشبس ایران و اسرائیل) پرداخت.
به عقیده دکتر جهانبازی، دو نقطه عطف مهمی که طی دوره پژوهش انجام گرفته، موجب بهبود تصویر ایران شده، عملیات وعده صادق و مهمتر از آن حمله اسرائیل به ایران بوده است؛ به طوری که حمله اسرائیل سبب شد تا حمایت شدید و قابل توجهی از ایران در شبکههای اجتماعی عربزبان شکل بگیرد که علاوه بر حمایت ایران از فلسطین، از تصویر به غایت منفی اسرائیل در جهان عرب پس از جنگ غزه، نشأت میگیرد.
به گفته جهانبازی، سقوط حکومت سوریه، نقطه عطف مهم دیگری است که موجب سقوط و افول شدید تصویر ایران شده است؛ چراکه سقوط حکومت اسد، سبب شد تا ایران به عنوان مسبب وضعیت کنونی سوریه و مقصر نابسامانی این کشور دیده شود.
او اشاره داشت که حمایت از مقاومت فلسطین، ظرفیت مهمی برای بهبود تصویر ایران در جهان عرب است که در صورت تبیین صحیحتر نوع مواجهه ایران با مسائل منطقه و شبههزدایی از انگاره مداخلهجویی ایران در امور داخلی کشورهای منطقه ازجمله لبنان و عراق، میتواند نگرش عمومی به ایران در کشورهای عربزبان را بهبود ببخشد.
